Tắm Ông Địa Thần Tài thường được làm vào dịp cuối năm, khoảng sau ngày 23 tháng Chạp đến trước Giao thừa, ngoài ra nhiều gia đình còn tắm tượng vào ngày mùng 1 hoặc rằm hằng tháng. Gia chủ thắp nhang xin phép, dùng nước thơm như nước ngũ vị hương, nước gừng hay nước chuyên dụng lau nhẹ từng tượng, lau khô rồi đặt lại đúng vị trí.
Cập nhật lần cuối: 21/10/2026 · Biên soạn: Đội ngũ Laviban
Với người buôn bán, kinh doanh, bàn thờ Ông Địa và Thần Tài là nơi được chăm chút kỹ lưỡng. Theo quan niệm dân gian, giữ bàn thờ và tượng thờ sạch sẽ là cách thể hiện lòng thành, mong việc làm ăn suôn sẻ, gia đạo bình an. Vì thế, “tắm” tượng Ông Địa, Thần Tài là việc nhiều gia đình làm đều đặn mỗi năm.
Tuy vậy, không ít người lần đầu làm còn lúng túng: tắm vào ngày nào, dùng nước gì, có cần khấn không, tượng sứ và tượng gỗ có tắm giống nhau không. Bài viết dưới đây tổng hợp những điều cơ bản theo phong tục phổ biến để bạn tham khảo.
Ông Địa, Thần Tài là ai?
Thần Tài là vị thần cai quản tiền bạc, của cải trong tín ngưỡng dân gian, được nhiều gia đình kinh doanh thờ cúng với mong muốn buôn bán thuận lợi. Ông Địa (Thổ Địa) là vị thần cai quản đất đai, nơi ở, phù hộ cho gia chủ bình an. Ở miền Nam, hai vị thường được thờ chung trên một bàn thờ đặt sát đất, quay mặt ra cửa chính. Bạn có thể đọc thêm về tín ngưỡng thờ Thần Tài tại Wikipedia tiếng Việt.
Vì bàn thờ đặt thấp, gần cửa, nên dễ bám bụi, tàn nhang và hơi ẩm. Đây cũng là lý do việc lau dọn, tắm tượng cần làm thường xuyên hơn so với bàn thờ gia tiên.
Tắm Ông Địa Thần Tài ngày nào?
Không có một ngày cố định áp dụng cho mọi gia đình. Dưới đây là những thời điểm được nhiều người chọn:
| Thời điểm | Ý nghĩa theo quan niệm dân gian | Mức độ dọn dẹp |
|---|---|---|
| Sau 23 tháng Chạp đến trước Giao thừa | Dọn dẹp cuối năm, đón năm mới sạch sẽ | Tắm tượng, lau toàn bộ bàn thờ, thay đồ thờ nếu cần |
| Trước ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng) | Chuẩn bị lễ cúng vía cầu may đầu năm | Lau sạch tượng, bàn thờ |
| Mùng 1 và rằm hằng tháng | Giữ bàn thờ luôn tươm tất | Lau nhẹ, thay nước, thay hoa |
| Trước khai trương, khi chuyển cửa hàng | Khởi đầu mới | Tắm tượng, lau bàn thờ mới |
| Khi tượng bám nhiều bụi, tàn nhang | Giữ sự trang nghiêm | Tắm tượng nhẹ nhàng |
Nhiều gia đình còn xem ngày giờ tốt hoặc chọn giờ cửa hàng vắng khách để làm. Nếu gia đình bạn có nếp riêng, hãy làm theo nếp nhà hoặc hỏi người lớn tuổi.
Giờ nào thích hợp?
Thường là buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, khi trời còn sáng, không vội vàng. Tránh làm vào lúc đang đông khách, lúc đang mệt hoặc tâm trạng không tốt, vì việc này cần sự tập trung, nhẹ nhàng.
Chuẩn bị gì trước khi tắm tượng?
- Nước tắm tượng: nước ngũ vị hương tự nấu (quế, hồi, thảo quả…), nước gừng pha rượu nhẹ, nước lá bưởi, hoặc nước lau bàn thờ, tắm tượng chuyên dụng.
- Khăn sạch: 2–3 chiếc khăn mềm, mới hoặc chỉ dùng riêng cho việc thờ cúng.
- Chậu nhỏ, chổi lông mềm, tăm bông để làm sạch các chi tiết nhỏ.
- Khay sạch để đặt tượng và đồ thờ sau khi hạ xuống.
- Nhang, hoa tươi, trái cây để thắp và bày lại sau khi tắm xong.
Cách tắm Ông Địa Thần Tài theo từng bước
- Thắp nhang xin phép: gia chủ rửa tay sạch, ăn mặc chỉnh tề, thắp nhang khấn xin phép được lau dọn, tắm tượng.
- Đợi nhang tàn rồi mới hạ đồ thờ. Ghi nhớ hoặc chụp ảnh vị trí từng món để đặt lại đúng chỗ.
- Hạ tượng xuống khay sạch: thường bắt đầu từ tượng Thần Tài, sau đó tới Ông Địa, rồi các tượng linh vật khác (cóc, mèo thần tài…) tùy nếp nhà.
- Phủi bụi khô bằng chổi lông mềm để bụi, tàn nhang không bết lại khi gặp nước.
- Tắm tượng: nhúng khăn vào nước thơm, vắt ráo rồi lau từ đầu xuống chân. Dùng tăm bông cho kẽ tay, nếp áo, chi tiết nhỏ.
- Lau khô lại bằng khăn khô sạch, để tượng ráo hoàn toàn.
- Lau bàn thờ, đồ thờ: mâm, lọ hoa, chén nước, chân nến, bát hương (phần ngoài).
- Đặt lại đúng vị trí, thay nước, cắm hoa, bày trái cây và thắp nhang.
Lưu ý theo chất liệu tượng
- Tượng sứ, gốm men: có thể lau ẩm, chi tiết bẩn nhiều có thể rửa nhẹ rồi lau khô ngay.
- Tượng gỗ: không ngâm nước, chỉ lau bằng khăn vắt gần khô và lau khô ngay để gỗ không bị ẩm, mốc.
- Tượng đồng: lau sạch, lau khô kỹ để hạn chế xỉn màu.
- Tượng sơn, mạ vàng, dát vàng: chỉ phủi bụi và lau thật nhẹ, tránh chà xát làm bong lớp sơn.
- Tượng composite, nhựa: lau ẩm bình thường, tránh hóa chất tẩy mạnh.
Những điều nên tránh khi tắm tượng
- Dùng chất tẩy rửa mạnh như nước rửa chén, nước lau sàn có hóa chất: dễ làm mờ men, bong sơn.
- Ngâm tượng gỗ, tượng sơn trong nước: gây nứt, phồng, mốc.
- Đặt tượng xuống sàn nhà: theo quan niệm, nên đặt lên khay hoặc mặt bàn sạch.
- Đặt sai vị trí: thường Thần Tài ở bên trái, Ông Địa ở bên phải (nhìn từ ngoài vào), nhưng mỗi nhà có cách bày riêng; hãy chụp ảnh trước khi hạ xuống.
- Làm vội vàng, va đập: tượng sứ dễ mẻ, vỡ.
- Dùng chung khăn lau nhà: nên có khăn riêng cho việc thờ cúng.
Nước tắm tượng: tự nấu hay dùng loại pha sẵn?
Tự nấu: đun quế, hồi, thảo quả, gừng với nước, để nguội, lọc bã. Cách này gắn với nếp truyền thống, nhưng mất thời gian và nên dùng hết trong ngày.
Dùng loại pha sẵn: tiện cho người bận rộn, mùi hương ổn định, dùng được nhiều lần. Khi chọn, nên đọc nhãn, ưu tiên loại có thành phần dịu nhẹ, không chất tẩy mạnh, mùi thơm nhẹ.
Dù chọn cách nào, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và cẩn thận khi làm.
Cách nấu nước ngũ vị hương tại nhà
- Chuẩn bị một ít quế thanh, vài bông hoa hồi, một hai quả thảo quả, vài lát gừng tươi. Một số nhà thêm vỏ bưởi hoặc lá bưởi cho thơm.
- Rửa sạch, cho vào nồi cùng khoảng một đến hai lít nước, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ thêm vài phút cho dậy mùi.
- Tắt bếp, để nước nguội hẳn. Không dùng nước còn nóng để lau tượng, nhất là tượng sơn và tượng gỗ.
- Lọc bỏ bã, chỉ dùng phần nước trong để không còn vụn bám vào tượng.
- Phần nước thừa sau khi dùng, nhiều gia đình đổ vào gốc cây hoặc chỗ sạch sẽ, không đổ vào bồn cầu, cống rãnh.
Bày lại bàn thờ sau khi tắm Ông Địa Thần Tài
Sau khi tượng và đồ thờ đã khô hoàn toàn, gia chủ bày lại bàn thờ cho tươm tất. Một số gợi ý theo cách bày phổ biến:
- Tượng: đặt lại đúng vị trí cũ, mặt tượng hướng ra cửa, không bị khuất bởi lọ hoa hay đĩa trái cây.
- Bát hương: giữ ở chính giữa, phía trước tượng.
- Đồ cúng: chén nước sạch, đĩa trái cây tươi, bình hoa. Nhiều nhà kinh doanh còn bày thêm đĩa muối gạo, chén rượu theo nếp riêng.
- Đèn, nến: đặt hai bên, cách xa hoa và vải để đảm bảo an toàn.
- Khu vực xung quanh: quét sạch nền, tránh để giày dép, thùng rác gần bàn thờ.
Sau khi bày xong, gia chủ thắp nhang khấn tạ, mong một năm làm ăn suôn sẻ. Từ đó, chỉ cần lau nhẹ vào ngày mùng 1 và rằm, bàn thờ sẽ luôn sạch sẽ mà không tốn nhiều công sức.
Sản phẩm hỗ trợ từ Laviban
Nước Lau Bàn Thờ Tắm Ông Địa Thần Tài Laviban là nước chuyên dụng để tắm tượng, lau bàn thờ Thần Tài, Ông Địa, chiết xuất từ thảo mộc, hương nhẹ, không chất tẩy rửa mạnh, có chai 250 ml và 500 ml. Nếu cần lau nhanh giữa các ngày, bạn có thể dùng Khăn Giấy Ướt Lau Bàn Thờ Hương Trầm.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải tắm tượng vào cuối năm không?
Không bắt buộc, nhưng cuối năm là dịp nhiều gia đình dọn dẹp toàn bộ bàn thờ để đón năm mới, nên việc tắm tượng thường được làm vào thời điểm này.
Phụ nữ có được tắm tượng Thần Tài không?
Quan niệm mỗi nơi khác nhau. Nhiều gia đình để gia chủ hoặc người lớn trong nhà làm. Nếu không có kiêng kỵ riêng, ai thành tâm và cẩn thận đều có thể làm.
Có cần thay nước trong chén trên bàn thờ thường xuyên không?
Nên thay nước sạch thường xuyên, nhất là vào mùng 1, rằm và sau khi lau dọn, để bàn thờ luôn tươm tất.
Tượng bị mẻ, sứt thì xử lý thế nào?
Nhiều gia đình sẽ thỉnh tượng mới và mang tượng cũ đến chùa hoặc nơi phù hợp theo phong tục địa phương. Nên hỏi người có kinh nghiệm trước khi làm.
Cửa hàng nhỏ, bận rộn thì giữ bàn thờ sạch thế nào?
Bạn có thể chia nhỏ việc: mỗi sáng phủi bụi nhẹ và thay nước, mùng 1 và rằm lau bàn thờ bằng khăn ẩm, còn việc tắm tượng kỹ thì để dành cho dịp cuối năm. Đặt sẵn khăn sạch và chai nước lau gần bàn thờ để tiện dùng.
Bát hương có được di chuyển khi tắm tượng không?
Thường giữ nguyên bát hương, chỉ lau phần ngoài. Việc rút tỉa chân nhang có ngày giờ và cách làm riêng, nên tham khảo người lớn trong nhà.
